Dit artikel is afkomstig uit de Volkskrant. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Ze beginnen met een vriendelijk, maar dwingend verzoek aan de Commissie om op haar schreden terug te keren. Zo'n request for internal review, een speciale beroepsprocedure opgezet voor milieuwetgeving, dwingt het dagelijks bestuur om zijn nieuwe criteria voor scheep- en luchtvaart binnen drie tot zes maanden te heroverwegen.
Fossielvrij NL, Protect our Winters en Climate Law uit Oostenrijk, Dryade in België en het Britse Opportunity Green houden een gang naar de rechter achter de hand als Brussel niet tot striktere normen overgaat. De lat ligt nu te laag, vinden de vijf.
Naar de huidige criteria kunnen vliegtuigen op de groene lijst komen als ze voldoen aan in hun ogen zwakke normen voor brandstofefficiëntie of gecertificeerd zijn om te vliegen met een klein percentage bijgemengde biokerosine. Het efficiëntievoordeel door een zuinigere motor weegt volgens de milieuorganisaties niet op tegen de stijgende vraag naar vliegreizen. Onder aan de streep neemt de uitstoot dus toe, vinden zij.
Datzelfde argument geldt voor schepen. Zo voldoen schepen die op lng (vloeibaar aardgas) varen aan de groene maatstaf, terwijl lng volgens de klagers 'een zeer vervuilende fossiele brandstof is, waarbij er veel methaanlekkages zijn, een broeikasgas dat op korte termijn 80 keer krachtiger is dan CO2'.
Aangezien de verwachte levensduur van vliegtuigen en schepen volgens de vijf milieuclubs tussen de twintig tot vijftig jaar ligt, kunnen die in 2075 nog steeds in bedrijf zijn. Ze zullen de klimaatcrisis nog tientallen jaren verergeren en in de weg staan van échte klimaatoplossingen.
"Vliegtuigen en schepen opnemen in de taxonomie is net zo absurd als friet en boterkoek toevoegen aan de Schijf van Vijf", zegt Hiske Arts van Fossielvrij NL. "De EU maakt zo eigenhandig een tandeloze tijger van haar classificatie. Als we dit niet tegenhouden, zal geld dat bedoeld is voor klimaatoplossingen de klimaatcrisis juist aanwakkeren. Want het moedigt de vervuilende lucht- en scheepvaartindustrie aan om door te gaan met groeien."
De kans is groot dat de Europese Commissie het verzoek om herziening van de hand wijst. Over de groene maatstaven hebben de lidstaten lang en bitter geruzied, vooral over het opnemen van investeringen in gas- en kerncentrales in de classificatie. Morrelen aan de normen zal die discussies opnieuw doen oplaaien.
Mede onder druk van Frankrijk (afhankelijk van kernenergie) en Duitsland (afhankelijk van gas) gaf de Commissie investeringen in deze twee sectoren toch een groen label. Volgens de Commissie is gas weliswaar vervuilend, maar nodig in de overgang naar duurzame energie (zon, wind, water, waterstof). Tot 2030 zijn investeringen in gascentrales daarom als groen aan te merken, aldus Brussel. Voor kerncentrales (geen CO2-uitstoot) geldt als eis voor het groene label dat er een plan komt voor de veilige opslag en verwerking van het radioactieve afval.
Milieuorganisaties bestempelden het besluit als 'greenwashing' van vervuilende activiteiten. De Commissie sprak van een 'pragmatische en realistische' aanpak in tijden van grote energie-onzekerheid'.
Juristen denken dat een eventuele stap naar de rechter kans zal maken. Ze verwijzen naar succesvolle klimaatzaken als het Urgenda-proces in Nederland waar rechters tot aan de Hoge Raad oordeelden dat het kabinet meer haast moest maken met maatregelen om de uitstoot van CO2 terug te dringen. Die aanpak heeft in tal van landen navolging gekregen.
De Europese Commissie is niet de enige organisatie waarop Fossielvrij NL haar pijlen richt. Vorige maand stond deze 'burgerbeweging voor klimaatrechtvaardigheid' in de rechtszaal tegenover KLM. Fossielvrij NL eist dat het bedrijf stopt met reclames waarin het claimt te werken aan een 'duurzame toekomst' voor de luchtvaart. De campagne 'Fly Responsibly' die KLM voert sinds 2019, waarin reizigers worden aangespoord alternatieven voor een vliegreis te overwegen, en het bijmengen van biokerosine vindt Fossielvrij NL 'misleiding'. Dit zijn volgens de organisatie schijnoplossingen die niets bijdragen aan het terugdringen van de opwarming van de aarde. Net als bij de Europese Commissie probeerde de burgerbeweging het eerst met een vriendelijk verzoek, tijdens de aandeelhoudersvergadering van Air France-KLM in Parijs in mei vorig jaar. Daarna spande het een rechtszaak aan. KLM vroeg de rechter Fossilvrij NL niet ontvankelijk te verklaren, maar die wees dat af.
Source: Nu.nl economisch