De spoorvervoerder, die tijdens de oorlog ook veel Joden tot de landsgrenzen vervoerde in opdracht van de Duitse bezetter, verwees in de brief naar een besluit uit 1944. Daarin stond vermeld dat het Rijk zou betalen voor het terugbrengen van Joden naar Nederland.
De chef van de Commercieelen Dienst van de NS liet weten dat op 25 juli 1945 met een extra trein 395 Joden waren aangekomen uit Basel in Zwitserland, waar ze eerder opgevangen werden. In de dagen daarna reisden 326 van hen door naar Nijmegen, de rest werd per bus vervoerd.
In eerste instantie had de NS om een vergoeding gevraagd aan de Joodsche Coördinatie Commissie, die zich na de oorlog bezighield met de opvang van terugkerende Joden. Die organisatie verwees de NS door naar de overheid. De brief van de spoorvervoerder is gericht aan het Departement van Sociale Zaken.
"Gaarne zullen wij van U vernemen of wij bovengenoemde vervoeren U in rekening kunnen brengen", schreef de NS-chef. De betreffende minister van Sociale Zaken stuurde de brief vervolgens door naar de chef van het Militair Gezag, omdat die het bedrag waarschijnlijk moest betalen.
Het Nationaal Archief opent jaarlijks dossiers waarvan de bewaartermijn is verlopen. Daarom is de brief nu openbaar geworden.
In het vrijgegeven dossier zijn allerlei documenten te vinden van de repatriëringsmissie Bern, die "displaced persons" van Nederlandse komaf zocht. De missie registreerde deze mensen en probeerde vervolgens transport naar Nederland te regelen.
Vaak werden de repatrianten eerst opgevangen in kampen. Ook in andere landen waren repatriëringsmissies.
De NS bleef tijdens de Tweede Wereldoorlog spoorwegvervoerder in Nederland. Het bedrijf vervoerde in opdracht van de Duitse bezetter meer dan 100.000 Joden tot aan de landsgrenzen, met concentratie- en vernietigingskampen als eindbestemming. De NS verdiende hier ook geld aan.
Het bedrijf heeft in 2005 excuses aangeboden. In 2018 meldde de NS schadevergoedingen te gaan betalen aan overlevenden en directe nabestaanden van mensen die werden afgevoerd richting concentratie- en vernietigingskampen.
Source: Nu.nl economisch