De eerste Brabantse varkensboer die werd uitgekocht, met 2,5 miljoen euro gemeenschapsgeld, gaat verderop alweer verder. Ondanks het beroepsverbod komt er een nieuwe stal.
Is dat niet raar, Niels de Rooij? ‘Ja, als je het zo zegt wel. Maar het klinkt spannender dan het is. Want het gaat gewoon om een andere vergunning.’
Twee lage stallen duiken weg in het land, er is geen mens te zien maar je kunt de dieren ruiken. Blinde muren, een silo, geen boerderij. ’s Ochtends maakt iemand een ronde en vertrekt dan weer, het voersysteem is geautomatiseerd. ‘Vleesvarkens hebben niet zoveel aandacht nodig’, zegt Niels, die vriendelijk uitlegt hoe het nou zit.
De varkenshouderij van Niels en Sander de Rooij in Heukelom lag vlak bij natuurgebied en veroorzaakte stankoverlast in een woonwijk. Daarom werden ze uitgekocht. Ik schreef er eerder over, omdat een kilometer verderop een andere varkensboer, Van de Wouw, alweer mocht uitbreiden. Alles kan in het stikstofmoeras, de vergunningen zijn geduldig.
Stoppen met boeren is emotioneel en moeilijk, zei Sander nog, maar ze stoppen dus niet. Er komt een nieuwe stal bij hun andere bedrijf in Oosteind, ontdekten verslaggevers van Omroep Brabant. Daarover is tijdens de onderhandelingen met de provincie (900 duizend euro) en gemeente (1,6 miljoen) niet gesproken.
Het kan en mag, juridisch, want dit is een oudere vergunning en die heeft ruimte. In de twee stallen staan nu zo’n 1.600 ‘varkenseenheden’ en daar mogen er nog 1.700 bij. Het is dus echt niet zo, zegt Niels, dat ze de nieuwe stal betalen met belastinggeld, want er moest ook een lening afbetaald. En ze moesten varkensrechten kopen van een andere boer, die stopt. ‘En de dieren die in Heukelom stonden, komen nooit meer terug.’
Helder.
Twee uur later loop ik met bemodderde schoenen de Tweede Kamer binnen, waar ze een lange dag praten over landbouw en natuur, in die volgorde. Onderweg wapperden alweer verse omgekeerde vlaggen, en op viaducten stonden trekkers met boze spandoeken – geen boeren te zien, zodat ik ze niet kon vragen waarom ze eigenlijk nog steeds zo boos zijn. Want sinds de verkiezingen zijn zij toch aan de macht.
Het is alsof ze op hun trekkers naar binnen zijn gereden, en nu soepel leunend op hun rieken klaarstaan bij de interruptiemicrofoons. Kamerleden Nijhof-Leeuw (PVV), Holman en Hertzberger (NSC) en Pierik (BBB) zijn zo druk met hun politieke overwicht, dat ze nauwelijks luisteren naar de ministers en staande het debat hoorbaar werken aan een motie die het uitbreiden van veehouderijen gemakkelijker moet maken.
Grondwaterkwaliteit? Stikstof? Daar denken ze het hunne van. Het echte probleem is boeren ‘in de shit’ (minister Adema), en boeren die de overheid ‘in de stront laat zakken’ (Kamerlid Grinwis).
Dus graag wat belastinggeld erbij. De provincie Overijssel dreigt al te stoppen met het stikstofbeleid, vanwege de centen. En het animo voor de ‘woest aantrekkelijke’ uitkoopregeling van de overheid is zo groot, dat Den Haag er nog eens anderhalf miljard voor wil uittrekken.
Waarom, vraagt Kamerlid Laura Bromet zich af, worden boeren wel geholpen met miljarden, en niet de andere ondernemers in branches die het lastig hebben? Nou, zegt natuurminister Van der Wal, en ze gaat rechtop staan, spreidt haar armen om aan een lofzang te beginnen, ‘wij vragen héél véél van de boeren en het is geen sinecure om superbelangrijke besluiten te nemen over je eigen toekomst.’
Varkensboer Niels de Rooij besloot in elk geval door te gaan. Hij is 42 en gelooft erin, ze draaiden een uitstekend 2023. Dat varkensboeren vorig jaar gemiddeld tonnen verdienden, heeft hij ook gelezen. ‘Ik droom ervan, was het maar waar, (...) maar ik doe het heel graag, weet je, boeren heeft niet alleen met geld te maken.’
Van de politiek heeft hij in elk geval weinig te vrezen, zeg ik. Die staat aan zijn kant, of niet? ‘Nou’, zegt Niels, ‘ik heb er eerlijk gezegd geen vertrouwen in, in de hele overheid niet zo.’ En ineens begrijp ik de omgekeerde vlaggen, de trekkers op het viaduct: zelfs bij een hardrechts kabinet is het handig de druk erop te houden, want het werkt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden