Post van een lezer: ‘Met veel interesse lees ik elke dag de Volkskrant, waarbij met name de columns die de politieke ontwikkelingen beschouwen mij veel troost geven. Het gevoel van: ik ben niet de enige die er zo over denkt! Het is ongelooflijk hoe links wordt verguisd door de meeste mensen.’
‘Maar’, vervolgt hij, ‘het voelt een beetje als preken voor eigen gemeente. Juist degenen die het zouden moeten lezen kunnen de link niet openen en zullen zeker geen abonnement op de Volkskrant nemen. Hoe bereiken jullie de juiste mensen?’
Een goede vraag, die we onszelf ook geregeld stellen. We zetten lezers in het algemeen liever aan het denken dan dat we hen bevestigen in hun gelijk. We willen graag ook door rechts Nederland worden gelezen. Gelukkig gebeurt dat ook, getuige deze mail van een lezer, die ik een paar weken geleden doorgestuurd kreeg. ‘Zelf ben ik VVD-stemmer en heb daarom expres de Volkskrant, omdat ik juist een tegengeluid wil horen.’
In een gezonde democratie wordt gezocht naar een gedeelde werkelijkheid, een werkelijkheid waarin iedereen zich herkent. Het helpt daarbij als burgers zich verplicht voelen zich te verdiepen in het perspectief van de ander. De afgelopen jaren gebeurde steeds vaker het tegenovergestelde. Nederlanders sloten zich, geholpen door sociale media, liever in hun eigen waarheden op.
Met elke nieuw sociaal medium lijken de eigen waarheidsbubbels steviger te worden. Verslaggever Simoon Hermus beschreef deze week dat op TikTok verschillende wereldbeelden elkaar amper nog raken. Wat viral gaat in de ene wereld, blijft onzichtbaar in de andere.
Een gedeelde werkelijkheid raakt zo langzaamaan uit zicht. Steeds meer Nederlanders weigeren zich in het perspectief van de ander te verplaatsen en beginnen een stevige afkeer te ontwikkelen van medeburgers die er anders over denken. Uit het Nationaal Kiezersonderzoek, waarover we deze week schreven, bleek dat de steun voor de PVV deels voortkomt uit een aversie tegen links. In plaats van een zoektocht naar overeenkomsten wordt politiek een stammenstrijd.
Voor een gedeelde werkelijkheid zijn ook instituten nodig die als scheidsrechter fungeren. De grootste politieke partij van Nederland wil de onafhankelijke waarheidsvinding juist frustreren door de instituten die daarvoor op aarde zijn, zoals rechters en journalisten, te diskwalificeren, door ze af te schilderen als organisaties met een politieke agenda, net zo subjectief als ieder ander. Dat is gevaarlijk. Als er geen door iedereen gerespecteerde scheidsrechters zijn, is elke waarheid evenveel waard en kun je de bevolking uiteindelijk alles laten geloven.
Wij zien het als onze opdracht om tegen de klippen op te blijven zoeken naar een gedeelde werkelijkheid, door alle perspectieven te laten zien en de onderliggende feiten te achterhalen.
Source: Volkskrant columns