De PVV, GroenLinks/PvdA, BBB, SP en PvdD zijn het erover eens: het eigen risico moet worden afgebouwd of zelfs in één keer afgeschaft. Samen hebben deze partijen een meerderheid in de Tweede en in de Eerste Kamer. Een motie van SP en PvdD om het eigen risico af te schaffen kreeg daarom woensdag steun van een meerderheid van de Tweede Kamer.
Ongeveer de helft van de volwassen Nederlanders gebruikt per jaar het hele eigen risico en is dus 385 euro kwijt. Mensen met een vrijwillig hoger eigen risico maken minder zorgkosten, blijkt uit cijfers van zorginformatiecentrum Vektis.
Een argument van de PVV is dat mensen nu zorg mijden omdat ze er deels zelf voor moeten betalen. Daarnaast wordt de zorg "voor steeds meer mensen onbetaalbaar", staat in het verkiezingsprogramma.
De Landelijke Huisartsen Vereniging (LVH) hoort dat huisartsen zich inderdaad zorgen maken over zorgmijders. De hogere kosten van energie en boodschappen maken veel mensen onzeker. "Dat heeft invloed op de zorgvraag", zegt een woordvoerder.
Met de afschaffing van het eigen risico verdwijnt mogelijk een deel van die zorgen onder mensen die krap zitten. Maar er vallen ook twee belangrijke voordelen weg, ziet gezondheidseconoom Marco Varkevisser.
Door het eigen risico blijven de verplichte verzekeringspremies voor iedere volwassene lager. Mensen betalen de zorg voor een klein deel uit eigen zak via het eigen risico.
"Dat scheelt in de portemonnee van mensen die geen zorg gebruiken", zegt Varkevisser. "Want hoe je het ook wendt of keert, die miljarden moeten doorberekend worden in de verplichte zorgpremies."
Zijn collega-gezondheidseconoom Xander Koolman ziet de afschaffing van het eigen risico als een verschuiving van de kosten. "Van zieke burgers naar alle burgers. Het is wel solidair", zegt hij.
Een grove rekensom toont aan hoe dat eruit komt te zien. De afschaffing van het eigen risico kost ongeveer 6 miljard euro, stelt het Centraal Planbureau (CPB). Om dit bedrag als samenleving op te hoesten, moeten de premies omhoog, denken Koolman en Varkevisser. Verdeeld over ongeveer 14,5 miljoen premiebetalers komt jaarlijks neer op ruim 400 euro extra per persoon.
In het rekenvoorbeeld wordt de helft van die 400 euro bij de premie opgeteld die mensen verplicht aan hun zorgverzekeraar betalen, de zogeheten nominale premie. De meesten betalen dit per maand. De overige 200 euro zal de werkgever extra betalen via de inkomensafhankelijke premie. Bedrijven en burgers verdelen nu ook de zorgkosten.
De rekening voor de afschaffing van het eigen risico kan dus worden uitgesmeerd over meer mensen en potjes. "Dat betekent dat niet alleen burgers, maar ook bedrijven veel meer gaan betalen", zegt Varkevisser. Hij verwacht dan ook niet dat werkgevers staan te juichen.
Een alternatief is dat de 6 miljard euro uit belastinggeld komt, maar dan gaat de belasting wel omhoog. Anders moet de overheid flink bezuinigen op andere uitgaven, zoals aan defensie, klimaat of onderwijs. En dan is 6 miljard euro per jaar veel geld. "Dat kun je niet met een paar asielzoekers minder financieren", zegt Koolman.
Aan het eigen risico zoals het nu is, zit volgens Varkevisser wel een voordeel. "Het zorgt ervoor dat mensen doorhebben dat er een prijskaartje aan de zorg hangt."
Als de prijsprikkel in de vorm van het eigen risico helemaal verdwijnt, bestaat het risico dat mensen meer zorg afnemen, denkt de gezondheidseconoom. "Dat leidt tot nog meer zorguitgaven, en een groter personeelstekort in de zorg."
Koolman vraagt zich af of er gelijk meer behandeld wordt zodra het eigen risico wegvalt. Ziekenhuizen baseren het aantal behandelingen op het budget dat ze krijgen van de zorgverzekering. "De totale uitgaven gaan niet zomaar omhoog", zegt hij. "De meeste ziekenhuizen hebben niet eens genoeg personeel voor meer behandelingen."
De zorgverzekeraars verdienen onder meer geld door de verplichte premies die mensen betalen. Ook betalen werkgevers en zzp'ers verplicht een inkomensafhankelijke bijdrage aan de zorgverzekering.
Volwassenen betalen jaarlijks tot 385 euro aan eigen risico als ze gebruikmaken van bepaalde zorg. Daaronder vallen medicijnen, ziekenhuisvervoer, ziekenhuisbehandelingen en operaties.
De huisarts, verloskundige en wijkverpleger zijn uitgezonderd: een afspraak met hen is gratis. Minderjarigen hoeven helemaal geen eigen risico te betalen.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch