‘Juf Nienke’ is de mooie naam van een veelbelovend appartementengebouw: gemaakt van hout, energiepositief, natuurinclusief, sociaal veilig, prefab, circulair, betaalbaar. Kom er eens om, in de vastgoedwereld. Met als unique sellingpoint, bovenaan de persberichten: dit is voor de leraren, verpleegkundigen en politieagenten. De middenklasse waar de politiek zo druk mee is, de hardwerkende belastingbetalende gewone Nederlanders met ‘sleutelberoepen’, verdreven uit de stad door gekmakend hoge prijzen.
Sympathiek. Geen wonder dat de wethouder de opening verrichte. En er zijn appartementen beschikbaar! Vanaf 1.809 euro kaal per maand. De verhuurder is wel streng: alleen voor mensen met een jaarinkomen van ruim 63 duizend euro in je uppie, of een ton met z’n tweeën – knappe juf Nienke die het bij elkaar verdient.
Hoe het kan dat een sympathiek gebouw voor sympathieke middenklassers kneiterdure huizen aanbiedt, is eenvoudig te achterhalen. Belangrijker is de vraag waarom het zo lastig is betaalbare huurwoningen te maken voor leraren, verpleegkundigen en agenten. Antwoord: het loont niet.
Juf Nienke is bedacht door BuildingForLife, dat vastgoed met ‘bezieling’ ontwikkelt: goede gebouwen voor de mensen. Dat de basisschool van zijn kinderen nauwelijks aan leraren kon komen, bracht Joost van de Weg op het idee: voorrang voor juffen en meesters in een duurzaam houten gebouw. Dertig betaalbare appartementen voor middenhuur en 31 dure in de vrije sector, dan kon het uit. Vandaar het prijsverschil. De leraren betalen maximaal 1.200 euro per maand, de dure huizen zijn ... duur.
Zijn bedrijf ontwikkelde het project tot en met de vergunningen, en ging op zoek naar iemand die het wilde kopen en bouwen. Dat bleek niet gemakkelijk. In eerste aanleg waren alle institutionele beleggers geïnteresseerd, maar daarna haakten ze af. Te hout, te experimenteel, te weinig uitzicht op degelijk rendement. Ten langen leste durfde ontwikkelaar Dokvast het aan, en kocht het Juf Nienke inclusief voorwaarden over gedeeltelijke toewijzing aan de hardwerkende middenklasse. Iets dat zo veel aandacht kreeg dat het ‘een beetje een eigen leven ging leiden’, zoals vaker met unique sellingpoints.
Dokvast bouwde, de wethouder opende, en daarna bleek het nog knap lastig appartementen toe te wijzen aan leraren, verpleegkundigen en agenten. Want voorrang geven, mocht nog niet, en toen het wel mocht, had de gemeente een eigen lijstje met middenhuurders. ‘Dat was heel zuur en nogal slecht voor de ondernemerslust’, zegt een woordvoerder van Dokvast die liever anoniem blijft (‘anders is dit gesprek nu beëindigd’), ‘gelukkig zaten er wel wat leraren tussen, en een politieagent’.
Middenhuur is een vrij nieuwe en onbestemde term, bedacht voor mensen die te veel verdienen voor een sociale woning en te weinig voor de vrije sector. Sympathiek. Zeker nu een wet is aangenomen die dit ‘segment’ betaalbaarder maakt. Maar aan middenhuur kun je eigenlijk niet verdienen, zegt Dokvast, ‘acht van de tien projecten staan in de ijskast omdat het niet meer uit kan’. Hoge bouw- en grondprijzen, ‘afschuwelijk trage en moeilijke’ procedures, ‘het maakt veel plannen kapot’.
Ja, Dokvast kent het beeld van de vastgoedbranche als nogal winstgedreven, ‘en dat was in het verleden soms niet oké’, maar volgens de huidige eisen en prijzen is het niet meer mogelijk om een gebouw te maken als Juf Nienke. ‘Wij hebben dit gedaan om te leren, en we betalen lesgeld. Je kunt het alleen uit een soort idealisme doen.’
Maar als dit niet werkt, wat dan wel? Joost van de Weg gelooft in ‘sociale koop’, met een overheid die subsidieert, zoals de premie A-woningen in de jaren zeventig en tachtig. ‘Dat is nog steeds een heel goed model. Het stimuleren van eigen woningbezit is een betere oplossing.’
Dokvast ziet graag een overheid die ophoudt met geld verdienen aan bouwgrond en het weer in erfpacht uit gaat geven, ‘tegen lage tarieven’. En minder regels en minder inspraak uiteraard – dat is wat alle vastgoedmensen willen.
Genomineerd voor allerlei prijzen of niet, de kans klein dat er nog een Juf Nienke komt. Gelukkig voor de leraren, verpleegkundigen en agenten, zet de minister van Volkshuisvesting nu voluit in op het huren bij een hospita.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden