Voorafgaand aan de halve finale van het WK rugby tegen Engeland betreedt Kolisi samen met zijn ploeg het veld. Hij staat uiterst links. Met zijn hoofd naar achteren en zijn ogen dicht brult hij elk woord van het Zuid-Afrikaanse volkslied Nkosi Sikelel' iAfrika mee. Zijn teamgenoten vormen het achtergrondkoor.
Er is geen sporter die een volkslied zo gepassioneerd meezingt als de Zuid-Afrikaanse aanvoerder. De 32-jarige Kolisi, die geboren is tijdens de nadagen van het apartheidsregime, is sinds het behalen van de wereldtitel in 2019 een held in zijn geboorteland.
Als eerste zwarte rugbyaanvoerder van de 'Springboks' hield hij vier jaar geleden de Webb Ellis Cup boven zijn hoofd. Een beeld waar antiapartheidsstrijder en provinciegenoot Mandela jarenlang van droomde.
Net als Mandela groeide Kolisi op in een Zuid-Afrikaanse township in Oost-Kaap. In Zwide draaide Kolisi's leven om honger, armoede en geweld. Rugby bood de achtjarige Kolisi een uitweg uit zijn nagenoeg uitzichtloze situatie. Een kleine 25 jaar later staat Kolisi voor de tweede keer in een WK-finale en kan hij zijn land aan de vierde wereldtitel helpen.
Er waren zelfs tijden dat er in de sloppenwijken gejuicht werd als de 'Springboks' verloren. Rugby is van oudsher een sport die door de witte bevolking wordt gedomineerd. In 1995, toen Zuid-Afrika zijn eerste wereldtitel veroverde, telde de WK-selectie slechts één zwarte speler.
"Als je in Zuid-Afrika gaat rugbyen op jonge leeftijd, kom je vaak uit een welvarend gezin", vertelt de Zuid-Afrikaanse rugbyjournalist Sithembiso Dindi, die Kolisi al jaren volgt. "Siya had het geluk dat hij geboren is in de rugbyprovincie Oost-Kaap, die de afgelopen jaren veel zwarte rugbyspelers heeft voortgebracht."
Op een rugbyveld in Port Elizabeth wordt Kolisi ontdekt. Hij barst van het talent, toont discipline en krijgt als tiener een beurs aangeboden. Acht jaar later maakt hij deel uit van de Baby Boks, het nationale jeugdteam van Zuid-Afrika. "The rest is history", zegt Dindi lachend.
Bondscoach Rassie Erasmus maakt Kolisi in 2018 de eerste niet-witte aanvoerder van de 'Springboks'. "Daar was niet iedereen het mee eens", vertelt Dindi. '"Waarom hij?" zeiden criticasters, die al 127 jaar gewend waren aan een witte aanvoerder." Al snel snoerde Kolisi de critici de mond. "Nu is hij onze nationale trots."
Na het eerste groepsduel van Zuid-Afrika op het WK springt Kolisi, zoals hij vaker doet, in de bres voor Manie Libbok, de man-of-the-match die drie kicks op rij miste. "We spelen als een team en je kan niet elke dag goed zijn in alles. Als de een wankelt, staat de ander op", zegt hij vol passie tegen de aanwezige pers.
De aanpak doet Dindi denken aan een Afrikaans spreekwoord: 'Je hebt een dorp nodig om een kind groot te brengen.' "En dan is Siya het kind", zegt de journalist. "In plaats van alles naar zich toe te trekken, weet hij dat hij alle andere spelers nodig heeft om zelf een goede aanvoerder te zijn. Hij veroverde met zijn leiderschapsstijl in een mum van tijd alle Zuid-Afrikaanse harten."
"Siya overstijgt het rugby. Hij is voor velen een symbool van hoop", vervolgt Dindi. "Hij groeide van niets uit tot een icoon. Ik denk niet dat hij ooit de politiek in gaat, maar hij hoort zeker thuis in het rijtje van de zeer geliefde en gewaardeerde Zuid-Afrikanen, net als Nelson Mandela."
Ondanks zijn enorme populariteit is Kolisi zonder sterallures gebleven. Hij straalt kalmte uit, is nederig en respectvol. "Hij is de speler die alle media begroet en iedereen een handje geeft", zegt Dindi.
Zuid-Afrika en Nieuw-Zeeland staan zaterdagavond om 21.00 uur in de finale van het WK rugby. Zowel Zuid-Afrika als Nieuw-Zeeland gaat in Parijs voor de vierde wereldtitel. De 'Springboks' wonnen het WK in 1995, 2007 en 2019. In 1987, 2011 en 2015 kroonden de 'All Blacks' zich al tot beste van de wereld.
Als een paar maanden na het WK in 2019 de coronapandemie uitbreekt in Zuid-Afrika, schiet Kolisi samen met zijn vrouw Rachel te hulp. Met zijn stichting Kolisi Foundation voorziet hij tientallen gezinnen in sloppenwijken van mondkapjes, desinfecterende middelen en voedselpakketten.
"Ik ben niet meer arm, maar ik weet hoe het voelt. Ik wil iets teruggeven aan het land", zei Kolisi toentertijd. Ook als rugbyer is hij nadrukkelijk bezig met de erfenis van apartheid, die nog altijd voelbaar in Zuid-Afrika.
"We gebruiken de pijn en de strijd van het volk om beter te zijn op het veld. We leggen het op onze schouders en gaan de strijd aan", zei Kolisi in aanloop naar de WK-finale tegen de 'All Blacks'. "We kunnen als team een glimlach toveren op het gezicht van Zuid-Afrikanen die het moeilijk hebben."
Of de 'Springboks' onder leiding van Kolisi zaterdag winnen of verliezen, maakt voor zijn heldenstatus niet meer uit. "Maar als hij zaterdag weer met de wereldbeker in zijn handen staat, zorgt hij net als in 2019 voor verbinding in Zuid-Afrika", stelt Dindi. "Waar Mandela strijd leverde buiten het stadion, doet Kolisi dit op het rugbyveld."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl sport