Waarom heeft Google Bard nog niet uitgebracht in Nederland en België? Wat is de verhouding tussen Bard, generatieve AI in Google Zoeken en de Google Assistent? Stopt de Assistent? Wie de keynote heeft gevolgd op Googles eigen ontwikkelaarsconferentie I/O kan deze vragen hebben. Die hadden wij ook, maar met één verschil: wij waren bij I/O en konden ceo Sundar Pichai spreken.
Dat deden we niet in ons eentje. Onze videomaker Mark nam plaats in een ruimte met diverse andere Europese journalisten. Pichai was ook niet de enige Google-hotshot die vragen beantwoordde. Elizabeth Reid, VP of engineering, was erbij, net als Thomas Kurian, Google-cloud-ceo, en James Manyika, senior vice president voor technologie en maatschappij. Dat laatste klinkt in Nederland meer als een vakkenpakket op de middelbare school, maar is binnen Google een divisie die nadenkt over de impact van Googles technologie op het maatschappelijk leven.
Het is een belangrijk gesprek op een cruciaal moment voor Google. OpenAI had het 'iPhone-moment' voor AI met ChatGPT eind vorig jaar, en dat terwijl Google al jarenlang naar eigen zeggen een 'AI first'-bedrijf is. De T in GPT staat voor Transformer, een door Google ontwikkeld model voor deep learning. De techgigant leek afgelopen maanden achter te lopen in de AI-wedloop en op Google I/O enkele weken geleden moest de keynote juist duidelijk maken dat de techgigant niet op achterstand is geraakt.
Voor wie het heeft gemist: Google stopt generatieve AI in veel van zijn producten en diensten, kwam met een nieuw, groot taalmodel Palm 2 en had nog veel meer te vertellen over kunstmatige intelligentie. De sleutelwoorden voor Google waren daarbij: 'bold and responsible', 'moedig en verantwoordelijk'. De onderliggende boodschap? Google is niet traag, Google wil het vooral verantwoordelijk en juist doen.
AI lijkt een race geworden waarin Microsoft en OpenAI samenwerken om snel AI-toepassingen in zoekmachines en allerlei diensten van Microsoft te maken. Microsoft-directeur Satya Nadella ziet dat in elk geval zo, zei hij een paar maanden geleden in een interview. "Google is de gorilla van 800 pond in dit verhaal. Ik hoop dat het met onze innovatie naar buiten wil komen en wil laten zien dat het kan dansen. En ik wil dat mensen weten dat wij het hebben geforceerd om te dansen. Ik denk dat dat een mooie dag zal zijn."
Of Pichai dat ook zo ziet, valt te betwijfelen. Hij zei in elk geval: "Ik denk dat het belangrijk is om te benadrukken dat AI geen race moet zijn. Misschien een race om het goed te doen, maar niet om het snel te doen. Het komt aan op innovatie en een gevoel van inzet van een heel ecosysteem rond AI. We doen dit niet alleen."
De rechtstreekse concurrent van ChatGPT van Google is Bard, een chatbot die in de toekomst ook onder meer overweg kan met input van foto's en output in onder meer Sheets en Maps om resultaten weer te geven. Net als ChatGPT krijgt hij daarvoor plug-ins, later ook van derden.
Bard werkt sinds I/O in 180 landen, maar in Europa niet. Waarom is dat? "We gaan Bard op een bepaald moment naar de EU brengen", zegt Pichai. "We willen ervoor zorgen dat we een hoge standaard voor informatiebeveiliging kunnen halen en dat is meer werk dan met andere diensten."
Dat Google zijn chatbot nog niet online heeft gezet in Europa, komt volgens Pichai door twee factoren. "We werken bij Bard meer met Reinforcement Learning from Human Feedback om de lokale sentimenten goed op te kunnen nemen." Reinforcement Learning from Human Feedback is het gedeelte van de training van een groot taalmodel waarbij mensen aangeven of een antwoord goed en relevant is, of irrelevant of zelfs schadelijk. Vervolgens gebruikt het taalmodel die feedback als trainingsdata voor het gewicht dat het geeft aan de verbindingen tussen de neuronen van het neurale netwerk.
Behalve dat Europa veel talen heeft met nuances in de culturen, speelt er meer. "Regels variëren tussen landen. We willen ervoor zorgen dat het allemaal klopt." Die zorgen zitten vermoedelijk in het gebruik van de trainingsdata en privacy. Zo was ChatGPT in Italië een tijdje niet beschikaar, maar inmiddels wel weer. Het is goed mogelijk dat Google eerst verkent hoe de chatbot zich verhoudt tot de Europese privacywetgeving, die tot de strengste ter wereld behoort. "Bard komt zo snel als we kunnen naar Europa", claimt Pichai.
Met Bard, generatieve AI in de zoekmachine en Google Assistent heeft Google drie merknamen voor consumententoepassingen voor AI-diensten. Bovendien noemde de techgigant zijn Assistent niet of nauwelijks op I/O. Hoe zit het met de verhoudingen tussen die drie?
Pichai liet dit beantwoorden door VP of engineering Elizabeth Reid. "Mensen gebruiken die diensten met een verschillend doel; ze hebben een verschillende focus. Bard richt zich op creatieve samenwerking, zoeken gaat over de zoektocht naar informatie en de Assistent is gericht op taken. We hebben een lange geschiedenis met verschillende producten."
Dat laatste is een understatement. De techgigant had jarenlang Google Video én YouTube, verschillende sociale netwerken en uiteraard verschillende chatapplicaties. Het hangt af van hoe mensen toepassingen gebruiken, zegt Reid. "We zien bijvoorbeeld in India dat mensen YouTube echt gebruiken als zoekmachine, waarvoor mensen in andere landen Google gebruiken. We gaan zien hoe tech zich zal ontwikkelen, maar voorlopig bestaan Bard, de Assistent en generatieve AI in zoeken naast elkaar."
Over generatieve AI in zoeken, misschien wel de belangrijkste functie die Google aankondigde op I/O, is veel te vertellen. Het is een groot venster bovenaan de zoekresultaten, waarin het grote taalmodel van Google antwoord probeert te geven op de zoekvragen. Gebruikers kunnen vervolgvragen stellen en het venster kan ook advertenties bevatten.
Het roept veel vragen op, want het is Googles meestgebruikte product en een enorme wijziging in wat mogelijk miljarden mensen wereldwijd dagelijks te zien krijgen. Hoe gaat dat werken met alle omzet uit zoekadvertenties? Gaan mensen nog wel op links klikken als het antwoord al in beeld staat? Wordt Google verantwoordelijk voor de inhoud als generatieve AI het antwoord geeft?
Pichais antwoord is simpel. "Dit is geen nieuw probleem voor ons." En dat klopt ook. Google geeft al meer dan tien jaar antwoorden op eenvoudige zoekvragen zonder mensen door te sturen naar websites. Op 'Hoe laat is het in Shanghai?', 'Wordt het morgen warm?' en meer van dat soort vragen krijg je al heel lang een antwoord in een venster bovenaan.
Het verschil zit hem volgens Pichai in ingewikkelde zoekvragen. "We kunnen veel meer soorten zoekvragen gaan beantwoorden, zoekvragen waar we nu nog niet zo goed in zijn. Dat zijn zoekvragen waarvoor mensen op verschillende links klikken om de antwoorden te vinden. We denken dat daar grote meerwaarde in zit." Op de vraag of hij verwacht dat Google minder mensen zal doorsturen naar websites, gaf hij geen antwoord, vermoedelijk omdat het antwoord 'ja' is.
De omzet uit zoekadvertenties? Daar had Pichai wel een antwoord op. "Als je kijkt vanuit een zakelijk perspectief, hoop ik dat we meer en ingewikkeldere gebruikersvragen goed kunnen beantwoorden. We hebben altijd geprobeerd om te begrijpen wat gebruikers willen en dat heeft ons altijd geleid. Dat doen we nu ook." Generatieve AI in zoeken heeft dan ook vanaf het begin ingebouwde advertenties.
Dan de verantwoordelijkheid, daar kwam Elizabeth Reid op terug. "De generatieve AI toont alleen antwoorden als het systeem onderbouwing kan vinden voor de claims. Als het informatie niet kan onderbouwen met een tweede bron, zal het die info niet tonen. Dat betekent niet dat het perfect zal zijn; er zullen nog steeds fouten in staan. Wel kun je met een druk op de knop de bronnen van informatie zien, zodat je het zelf kunt checken."
Bovendien zal dat venster met generatieve AI niet bij elke zoekopdracht staan. "Het systeem geeft alleen antwoord als dat een meerwaarde biedt voor gebruikers. Bij antwoorden die schadelijk zouden zijn, komt er geen antwoord. We hebben een set van fundamentele bescherming voor veiligheid, schadelijke content en misinformatie. De generatieve AI moet helpend zijn of er niet zijn."
Pichai besprak meer dan alleen de nieuwe diensten van Google met generatieve AI. Veel overheden zijn bezig met regelgeving. Met sociale media hebben overheden de boot gemist en geen wetgeving gemaakt, maar met AI willen onder meer de Amerikaanse en Europese overheden de ontwikkeling binnen wettelijke kaders laten plaatsvinden.
De redenen daarvoor zijn goed te doorzien. Ten eerste is het, zoals Pichai de hele tijd benadrukt, een belangrijke ontwikkeling. AI heeft volgens veel experts de potentie om de wereld ingrijpend te veranderen, ten goede of ten kwade. Zoals Pichai het verwoordt: "We willen de schade die AI veroorzaakt, zo beperkt mogelijk houden. AI kan veel positieve effecten hebben; we moeten het sturen op een manier die voordeel oplevert voor de maatschappij."
Wat Pichai niet zegt, is dat AI grotendeels een spel is voor de al bestaande grote techbedrijven. Die kunnen het makkelijkst de benodigde investeringen doen om grote taalmodellen te trainen op duizenden gpu's en met hulp van duizenden betaalde medewerkers. Overheden zijn afgelopen jaren alerter geworden op de macht van big tech. AI is voor hen een nieuwe kans om hun macht verder uit te breiden.
Wordt Google de dominante partij in AI? Pichai vindt dat moreel niet juist. "AI is een diepgaande ontwikkeling. Een bedrijf dat dominant wordt in elke sector van AI is niet haalbaar en niet juist. Er zijn veel stakeholders."
James Manyika, senior vice president voor technologie en maatschappij, pleitte namens Google voor een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. "AI is een ecosysteem en we hebben on Source: Tweakers.net