TomTom slaat een nieuwe weg in

Aan het begin van deze eeuw was TomTom niet weg te denken uit de levens van vele miljoenen automobilisten. Anno 2023 bestaat het bedrijf nog steeds, maar die navigatieapparaten spelen lang niet meer zo'n grote rol als vroeger. Het bedrijf blijft echter nog steeds aan navigatiesoftware en kaarten werken. De directe verkoop aan consumenten speelt daarbij een steeds kleinere rol; andere bedrijven zoals autofabrikanten en app-ontwikkelaars zijn nu TomToms voornaamste klanten. Zo kan je als consument dus alsnog TomTom-producten gebruiken, ook als je de naam wellicht minder in beeld ziet dan voorheen.

Om die kaarten- en navigatiediensten sneller, nauwkeuriger en gedetailleerder te kunnen maken, kondigde het bedrijf vorig jaar een nieuw kaartplatform en een samenwerkingsverband met bigtechbedrijven als Meta en Microsoft aan. Dat was voor Tweakers aanleiding om met het bedrijf te spreken over dat platform en het samenwerkingsverband, waarom ze bijzonder zijn en wat TomToms rol binnen de navigatiemarkt is. We spraken met Willem Strijbosch, VP of Product for Maps en daarbij verantwoordelijk voor de visie, strategie en doelen van TomToms kaarten.

De afgelopen vijftien jaar is TomTom vrijwel volledig uit de winkels verdwenen en lijkt het bedrijf voor de consument nauwelijks nog te bestaan. Wat is er gebeurd?

"In 2007 en 2008 hadden we een omzet van zo'n 1,7 miljard euro, vrijwel alleen uit consumentenelektronica: de navigatiekastjes dus. Vorig jaar was TomToms omzet 500 miljoen euro. Dat is flink minder, maar hiervan is tachtig procent kaarten en services, met hogere marges dan die consumentenelektronica. We hebben het bedrijf over de afgelopen vijftien jaar compleet veranderd. Uiteindelijk draait het om de bottomline, die al die tijd is gegroeid. Dat zag je alleen niet goed in het totaal, omdat de omzet uit de kastjes omlaagging."

"Maar vorig jaar hadden we dus nog steeds een omzet van honderd miljoen euro uit die navigatiekastjes. Als je in 2008 of 2009, toen de omzet begon te krimpen, had gezegd dat we in 2022 nog steeds honderd miljoen euro zouden ophalen met de navigatieapparaten, dan zouden mensen denken: nee joh, dan is het allang de winkels uit! Er zit nog steeds groei in de navigatiekastjes, maar dan in markten zoals apparatuur voor vrachtwagens en campers. Daarnaast blijft er nog een trouw publiek voor de navigatiekastjes. De hele focus van het bedrijf ligt wel op kaarten en de bijbehorende services, de navigatiekastjes hebben dus minder onze focus."

"Kijk maar naar fintechbedrijven als Mollie of Adyen. Als je mensen op straat gaat vragen wat voor bedrijven dat zijn, dan zullen ze zeggen: o ja, dat heb ik een keer gezien, als ik ergens voor moest betalen. Maar het zijn best grote b2b-bedrijven, net als TomTom."

Jullie kondigden vorig jaar Overture en Maps Platform aan. Wat zijn dit? Wat willen jullie daarmee?

"Maps Platform is software die wij gaan gebruiken om kaarten te maken, wat weer gebruik gaat maken van de Overture-dataset. We hebben namelijk geconstateerd dat er in de afgelopen jaren veel veranderd is. Er is veel meer open data beschikbaar van goede kwaliteit, die we willen integreren in onze kaart."

"Denk bijvoorbeeld aan OpenStreetMap, waarbij Overture een rol gaat spelen, maar ook sensordata, zoals locationtraces. Dit zijn anonieme meldingen van waar devices, zoals auto's en smartphones, zijn geweest. Hier kunnen we betere verkeersinformatie mee maken en kunnen we drukte of files mee in kaart brengen, maar met die locationtraces kunnen we ook inzien wanneer er ergens wegwerkzaamheden zijn. Stel dat er vandaag werk aan de weg begint. Normaal zien we daar elke dag zoveel auto's doorheen rijden, maar vandaag ineens niks. Dan zetten wij die weg 'dicht' en kun je er niet meer doorheen navigeren."

"Dat werkt ook andersom; als de wegwerkzaamheden weer voorbij zijn en auto's rijden weer door de straat, dan zien wij dat en kunnen we auto's er weer doorheen navigeren. Dat is zo betrouwbaar dat gemeenten ons soms bellen met de vraag of ergens de wegwerkzaamheden voorbij zijn. Het is namelijk goedkoper en makkelijker voor ze om ons te bellen, dan om een ambtenaar op de fiets langs te laten gaan. Dankzij die locationtraces zien we ook dat er ergens nieuwe wegen zijn, omdat er ineens veel auto's rijden."

"Die locationtraces krijgen we van auto's die hun locatie hebben doorgegeven om verkeersinformatie te kunnen krijgen. Het hoeft dus niet per se te gaan om gebruikers die op dat moment onze navigatiesoftware gebruiken. Op deze manier hebben we een grote hoeveelheid gps-traces waarvan we zeker weten dat het van een auto komt; wij zouden van alle bedrijven zomaar eens de meeste auto-gps-traces kunnen hebben."

"Een ander voorbeeld van meer sensordata is cameradata van auto's. Veel nieuwe auto's komen namelijk met camera's. Het is niet alsof wij livebeelden of afbeeldingen krijgen; de auto verwerkt de beelden en maakt observaties: ik zie een doorgetrokken streep op de weg, met daarnaast een onderbroken streep, of: ik zie een stopbord op deze locatie staan. Omdat auto's steeds vaker met camera's worden uitgerust, komt er steeds meer van zulk soort data beschikbaar."

"Naast de toegenomen open en sensordata, komt er betere technologie waar wij als TomTom op kunnen leunen. Denk aan betere kunstmatige intelligentie of cloudverwerkingen. Je moet de data namelijk goed kunnen verwerken, omdat er veel 'noisy data' tussen zit. Met één observatie is van alles mis. Omdat één persoon door wegwerkzaamheden rijdt, bijvoorbeeld, betekent niet dat de weg daadwerkelijk weer open is. Of een bord kan door de auto verkeerd geïnterpreteerd worden. Dus het gaat om enorme hoeveelheden data waar je uit moet halen wat de werkelijkheid is."

Auto's komen al jaren met kaarten voor navigatie, maar ze kunnen ook voor andere doeleinden worden gebruikt. Zo moeten alle nieuwe auto's vanaf 2024 verplicht een intelligente snelheidsassistent krijgen, waarvoor fabrikanten kaarten kunnen gebruiken. De auto weet dan hoe hard het op de weg mag rijden en kan dan de bestuurder stimuleren zijn of haar snelheid te verlagen tot de maximumsnelheid, wanneer deze wordt overschreden. Ook TomToms kaarten bevatten dergelijke snelheidsinformatie. TomTom verwacht mede door de intelligente snelheidsassistent als bedrijf te kunnen groeien, zei het in maart 2023.

Wat heeft de navigatiesoftware van TomTom aan de informatie over wegbelijning of verkeersborden?

"Zulke informatie komt vooral van pas voor auto's met allerlei advanced driver-assistance systems-functies, zoals automatische noodremmen of adaptieve cruisecontrol. Daarbij worden sensoren van de auto gebruikt, zoals camera's, maar daarbij kan data van kaarten helpen. Wij vertellen de adas-systemen hoeveel rijbanen er zijn, hoe die rijbanen zijn verbonden aan kruisingen en wat de belijning van de weg is. Zo kan de auto beter anticiperen op wat hij met zijn sensoren ziet en bijvoorbeeld zijn positie op de weg beter inschatten. Het gebruik van de TomTom-kaartinformatie kan zo voor de bestuurder onzichtbaar zijn."

"Een simpel voorbeeld is de adaptieve cruisecontrol. Die ziet op de snelweg een snelheidsbord. Dan weet de auto dat hij vanaf dat punt een bepaalde snelheid mag rijden. Maar waar eindigt die snelheidslimiet dan? Wanneer mag de auto harder rijden? Dat bord vertalen naar een stretch, is ingewikkelder dan het lijkt. Onze kaart kan die informatie al bevatten, waardoor de auto beter weet hoe hard er ergens gereden mag worden. Stopborden kunnen weer gebruikt worden om op tijd af te kunnen remmen en zo energie te besparen."

Moet ik dan denken aan wat bijvoorbeeld sommige Volkswagens kunnen? Als ze op basis van kaartdata weten dat er een rotonde aankomt, dan adviseren ze de bestuurder de voet van het gaspedaal af te halen om zo rollend en efficiënter tot stilstand te kunnen komen. Is dit ook een opmaat naar een zelfrijdende toekomst?

"Dit kan inderdaad gebruikt worden voor zelfrijdende auto's, maar ook voor 'minder ambitieuze' zaken als brandstofbesparing. Als een vrachtwagen weet dat er over twee kilometer een stopbord is, dan kan hij al gas loslaten. Die heeft zoveel momentum: laat het gas maar los. Rol maar uit. Voor zulk soort functies kunnen kaarten van pas komen."

"Maar je hebt meerdere soorten verkeersborden. Naast snelheidslimieten en stopborden, heb je bijvoorbeeld borden die bij kruisingen aangeven welke rijbanen er zijn. Dankzij de cameradata van de auto's, kunnen we de recentste verkeersbordeninformatie vergelijken met wat wij gezien hebben op de grond. Klopt die informatie nog met elkaar? Zo kunnen we er altijd voor zorgen dat we de best mogelijke informatie hebben."

Dus jullie betalen autofabrikanten voor deze data die door rondrijdende auto's wordt gegenereerd?

"Dat hangt er vanaf, die betaling kan impliciet of expliciet zijn. Als wij een kaart verkopen aan een autofabrikant, dan kan dat zijn tegen een bepaalde prijs en dat we dan data terugkrijgen om de kaart b Source: Tweakers.net