Het liefst denkt Martin Haar nooit meer aan de laatste minuut van de halve finale in de UEFA Cup tussen AZ en Sporting CP. "Nee, want dat doet nog steeds pijn", bekent de inmiddels 71-jarige Haar, die seizoenen achtereen assistent-trainer was bij de Alkmaarse club. Maar desgevraagd gaat hij in gedachten toch nog een keer terug naar die avond op 5 mei 2005 in het oude AZ-stadion Alkmaarderhout.
Na een 2-1-nederlaag in Lissabon leidde AZ diep in de verlenging met 3-1. Nog een minuut overleven tegen Sporting en de UEFA Cup-finale was bereikt. Trainer Co Adriaanse had net de kleine Christy Janga laten invallen. "Ik zei nog: 'Co, we kunnen ook lengte brengen.' We hadden met Tom Zoontjes een lange, kopsterke verdediger op de bank", herinnert Haar zich achttien jaar later nog precies. De rest staat ook nog op zijn netvlies.
"Ik zie die corner nog zo ingekopt worden bij de eerste paal door een van die Portugezen. De bal rolde de benen van Kenneth Pérez over de doellijn. Weg finale. Verschrikkelijk. Ik zal het nooit vergeten. Zoals ik ook nog weleens denk: wat als Zoontjes wel was ingevallen? Maar zo moet ik niet denken. Mét Zoontjes had dit ook kunnen gebeuren."
De kopbal van Miguel Garcia (omdat uitdoelpunten destijds zwaarder telden, was een 3-2-nederlaag genoeg voor Sporting) maakte een einde aan de wonderlijke Europese opmars van AZ in het seizoen 2004/2005. Haar lepelt de namen van toen nog zo op. "Landzaat, Pérez, Timmer, Van Galen, Opdam, Mathijsen, Meerdink, De Cler, Jantje Kromkamp. Zo, die konden wel een beetje voetballen, hoor."
Ze stonden niet allemaal in het veld tijdens de return tegen Sporting. Terwijl de piepjonge Ron Vlaar een van zijn eerste wedstrijden als prof speelde, zaten Joris Mathijsen, Martijn Meerdink en Jan Kromkamp geblesseerd op de tribune. "Supporters om ons heen waren al feest aan het vieren toen de corner van Sporting nog genomen moest worden", weet Kromkamp nog. "Nog dertig seconden, maar toen viel die vreselijke goal. Ik ben meteen het veld opgelopen om de spelers een beetje te troosten. Maar ja, ik zat zelf ook vol ongeloof."
Achttien jaar later volgt de inmiddels 42-jarige Kromkamp AZ van afstand. Hij is trainer van Vierde Divisionist CSV Apeldoorn en stond afgelopen donderdag op het trainingsveld toen AZ in Londen de eerste wedstrijd in de halve finale van de Conference League met 2-1 verloor van West Ham United.
"Ik heb alleen het laatste half uur kunnen kijken", vertelt de elfvoudig Oranje-international. "Bijzonder om AZ voor het eerst sinds 2005 in een Europese halve finale te zien. De geschiedenis herhaalde zich, want wij verloren uit bij Sporting ook met 2-1."
Toch zijn het onvergelijkbare tijden, vindt Kromkamp. De voormalig rechtsback glimlacht als hij terugdenkt aan het begin van de Europese campagne achttien seizoenen geleden.
"AZ had meer dan twintig jaar geen Europees voetbal gespeeld. Het was echt een avontuur, zonder verwachtingen. In de eerste ronde speelden we uit in Griekenland tegen PAOK. Op de wedstrijddag hoorden we als spelers: ga gerust bij het zwembad liggen, kijk maar wat je doet. Nee, geen gedwongen rust op de kamer. Het gevoel was dat we er waarschijnlijk toch snel uit zouden vliegen."
Een paar uur later stapte AZ onverwacht met een 2-3-overwinning van het veld in het hectische Toumba Stadion van Thessaloniki. "De fanatieke aanhang van PAOK werd gek", weet Kromkamp nog. "Die staken tijdens de wedstrijd al een tribune in de fik, om zo hun onvrede te uiten. En wij maar doorvoetballen. Ik wist niet wat ik zag."
In Alkmaar werd PAOK nogmaals verslagen en daarna kwam AZ pas echt op stoom. Kromkamp: "We speelden Auxerre van de mat in de groepsfase. Ik geloof dat die Fransen één keer op doel hebben geschoten. En we wonnen ook van Rangers. Zo werd het elke ronde leuker. Shakhtar Donetsk - met allemaal Brazilianen - schakelden we ook nog uit. En de kwartfinale tegen Villarreal was voor mij het hoogtepunt."
Villarreal speelde in de krakkemikkige Alkmaarderhout, die een jaar later gesloopt zou worden, met sterspeler Juan Román Riquelme en de Spaanse topkeeper Pepe Reina. Maar zelfs zij redden het niet tegen AZ, dat zonder druk kon spelen. En dat was misschien ook de kracht, zegt Haar.
"We hadden niets te verliezen en alles te winnen. Dat was zó lekker. Maar ja, wellicht ging het daardoor uiteindelijk ook mis. Toen tegen Sporting de finale ineens zó dichtbij was, kwam er voor het eerst echt druk op de ploeg te staan."
Haar, die als klankbord van jeugdspelers en trainers nog altijd aan AZ verbonden is, trekt een vergelijking met het heden. Toen in februari het veel rijkere Lazio uit de koker kwam als tegenstander in de achtste finales van de Conference League, leek het Europese avontuur van AZ al bijna voorbij. En toen in de kwartfinales uit met 2-0 van Anderlecht verloren was, werd er ook niet al te veel meer verwacht.
"Dit AZ kon ook vrijuit voetballen. Maar nu je na achttien jaar weer zó dicht bij een finale bent, komt er ineens weer druk op. Ik ben benieuwd hoe de ploeg daar thuis tegen West Ham mee omgaat. Als ik eerlijk ben, schat ik de spelersgroep van 2005 technisch en tactisch hoger in. Nu hebben we vooral jonge talenten, met de ervaring van Jordy Clasie, die een fenomenaal seizoen kent. Het is vooral leuk en frivool. Maar ze kunnen wel wat, anders schakel je Lazio en Anderlecht niet uit. Laat West Ham alsjeblieft de volgende zijn."
In tegenstelling tot een week geleden zit Kromkamp donderdagavond thuis voor de tv om te zien of zijn oude club de finale dit keer wél haalt. "Vanwege Hemelvaartsdag trainen we al in de ochtend met CSV Apeldoorn. Dat komt nu precies goed uit."
"Ik ben heel benieuwd of het team doet wat ons net niet is gelukt. Maar het is niet dat ik dan constant zal terugdenken aan 2005. Na al die jaren is de pijn wel weg. Als het maar niet weer dertig seconden voor tijd misgaat."
Ook Haar zit thuis voor de tv. "Ik ga boven zitten in mijn eentje, daar voel ik me het lekkerst bij. En dan kijk ik half als supporter en half als trainer. Mocht AZ het redden, dan schenk ik een glaasje wijn in." Lachend: "Wie weet kan ik de pijn van die avond tegen Sporting dan eindelijk een beetje wegspoelen."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl sport