Met een verrassend besluit maakte de Britse Competition and Markets Authority vorige week bekend dat het de geplande overname van Activision Blizzard door Microsoft zal blokkeren. De verwachting was dat de CMA groen licht zou geven voor de miljardendeal, zeker nadat de toezichthouder in maart al zijn concurrentiezorgen rondom de consolemarkt terugtrok. De waakhond had nog zorgen omtrent cloudgaming, maar deze leken niet onoverkomelijk en Microsoft was hierbij al concessies aan het doen. Het waren juist die cloudzorgen die de CMA deed besluiten om een stokje te steken voor de megadeal,
In dit artikel bespreken we het besluit van de CMA. We gaan in op de achtergrond van de overname, de zorgen daaromheen, en de redenering van de Britse concurrentietoezichthouder. Ook bekijken we de toekomst van de deal, het naderende hoger beroep tegen de beslissing en de mogelijke vervolgstappen die Microsoft nog kan zetten.
Microsoft kondigde zijn beoogde overname van Activision Blizzard vorig jaar aan. De techgigant wil dat bedrijf overnemen voor 68,7 miljard dollar, volgens de huidige wisselkoers zo'n 62,6 miljard euro. Het zou niet alleen de grootste overname van Microsoft worden, maar ook verreweg de duurste overname ooit in de gamesector. Bij de overname van Bethesda die Microsoft een jaar eerder deed, was bijvoorbeeld een bedrag van 8,1 miljard dollar gemoeid. De op een na grootste overname in de sector, die van Zynga door Take-Two, was goed voor 12,7 miljard dollar.
De gamingsector maakt al jaren grote groei door en Microsoft wil daarom verder investeren in zijn Xbox-merk. Bij de bekendmaking van de Activision Blizzard-overname sprak Microsoft-ceo Satya Nadella over een investering in 'een ecosysteem met content van wereldklasse, die iedere gamer op ieder platform kan bereiken'. Het bedrijf zou na de overname het op twee na grootste gamingbedrijf ter wereld worden, na het Chinese Tencent en Xbox-concurrent Sony.
Om dat te bereiken was Microsoft al langer op overnamepad. Het bedrijf maakte eind 2020 bekend Bethesda-moederbedrijf Zenimax over te willen nemen, waarmee het titels als The Elder Scrolls, Fallout, DOOM en het komende game Starfield in handen kreeg. Met de overname van Activision Blizzard zouden daar ook bekende titels Call of Duty, Crash Bandicoot, Spyro en Tony Hawk aan worden toegevoegd, naast Blizzard-titels als (World of) Warcraft, Diablo, Starcraft, Hearthstone en Overwatch. Na de overname zou Activision Blizzard onderdeel worden van 'team Xbox' en zouden zoveel mogelijk games van de uitgever worden toegevoegd aan Xbox Game Pass, het gamingabonnement van Microsoft. Tweakers publiceerde vorig jaar al een achtergrondverhaal waarin dieper werd ingegaan op de overname.
De overname kon vrijwel direct op zorgen vanuit de politiek rekenen. Mededingingsautoriteiten vanuit de hele wereld namen de deal onder de loep, wat overigens gebruikelijk is bij grote overnames. Veel toezichthouders uitten zich in eerste instantie kritisch over de deal, bijvoorbeeld omdat Microsoft een oneerlijk voordeel zou krijgen en de concurrentie in de markt kan beperken.
Het meest voor de hand liggend waren de zorgen over Microsofts concurrentiepositie tegenover rivaal Sony en zijn PlayStation-platform. Activision Blizzard is eigenaar van verschillende grote titels, waaronder Call of Duty, een van de grootste gamingfranchises ter wereld. Als die gameserie een Xbox-exclusive zou worden, dan zou dat een grote klap zijn voor Sony. Dat Japanse bedrijf uitte na de aankondiging zijn zorgen bij verschillende toezichthouders. Daarop zei Microsoft een tienjarige overeenkomst om Call of Duty uit te brengen op PlayStation-consoles te hebben aangeboden aan Sony. De Japanse gamegigant is echter nog steeds tegen de deal. Microsoft sloot wel een soortgelijke overeenkomst met Nintendo.
Dan waren er nog zorgen op het gebied van cloudgaming. Microsoft biedt zijn Xbox Cloud Gaming-dienst, ook wel xCloud, als onderdeel van het Game Pass Ultimate-abonnement waarmee spelers verschillende games kunnen spelen voor een vast maandbedrag. Door Activision-games uit te sluiten van andere cloudgamingaanbieders, zou Microsoft zijn platform aantrekkelijker kunnen maken.
Ook daarop deed Microsoft concessies, in de hoop deze zorgen bij toezichthouders te verlichten. Microsoft sloot overeenkomsten met Nvidia, Boosteroid en Ubitus om Xbox-pc-games beschikbaar te stellen op hun clouddiensten. Als de overname van Activision Blizzard door zou gaan, dan zouden games van dat bedrijf ook op die platforms verschijnen.
Onder meer de toezichthouders in Brazilië, Japan, Saudi-Arabië en Zuid-Afrika hebben inmiddels al groen licht gegeven voor de overname. Het wachten was vooral op de Verenigde Staten, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk, wellicht de belangrijkste drie markten waar de deal goedgekeurd zou moeten worden.
In de VS, het thuisland van beide bedrijven, stuitte Microsoft al op tegenstand. Amerikaanse mededingingsautoriteit FTC diende eind vorig jaar een aanklacht in om de overname tegen te houden. Dat deed het bedrijf bij een bestuursrechter van de FTC. Zo'n rechter kan een overname echter niet vroegtijdig stopzetten als het bedrijf daar al mee is begonnen. De FTC zou zich dan moeten wenden tot een federale rechter. Microsoft heeft volgens bronnen van de New York Post vertrouwen dat zijn eerdere concessies voldoende zijn om de deal door te kunnen zetten, ook terwijl de zaak in de VS nog loopt.
Microsoft wil de overname volgens datzelfde medium officieel beginnen zodra er een akkoord is vanuit de Europese Unie. De Europese Commissie, die verantwoordelijk is voor een dergelijk besluit, zou in in eerste instantie een beslissing in april. Dat werd onlangs echter uitgesteld tot 22 mei. Persbureau Reuters meldde in maart dat de deal naar verwachting wordt goedgekeurd in de EU dankzij de concessies die het bedrijf heeft gedaan.
De Competition and Markets Authority in het Verenigd Koninkrijk publiceerde zijn besluit wel eind april. De verwachting was dat deze Britse concurrentietoezichthouder de overname goed zou keuren. De CMA trok zijn zorgen over concurrentie op de consolemarkt in maart terug. Enkel de zorgen rondom cloudgaming bleven staan. Microsoft deed daarvoor en daarna al de eerdergenoemde toezeggingen om zijn games op cloudgamingplatforms van derden uit te brengen.
De CMA kondigde eind april toch aan dat het de overname zou blokkeren. Niet vanwege concurrentie met PlayStation of Call of Duty-exclusiviteit op de Xbox, maar omdat de deal de concurrentie op de cloudgamingmarkt zou kunnen verstoren. Microsoft heeft volgens de CMA al een marktaandeel van zestig tot zeventig procent in dat marktsegment en heeft al 'andere belangrijke troeven' in handen met het Xbox-platform, het Windows-besturingssysteem en de wereldwijde cloudinfrastructuur met Azure en Xbox Cloud Gaming.
Die beslissing kwam onverwacht. De cloudgamingmarkt is momenteel nog beperkt in vergelijking met de rest van de gamingsector. Volgens Fortune Business Insight was de cloudgamingmarkt in 2021 goed voor ongeveer 1,72 miljard dollar, terwijl de totale gamingmarkt volgens datzelfde marktonderzoekbureau in datzelfde jaar 229,16 miljard dollar waard was. Cloudgaming betreft wel een groeimarkt, stelt de CMA.
Andere toezichthouders, waaronder die in Japan, concludeerden eerder dat er voldoende concurrentie in de cloudgamingsector is. Bovendien deed het bedrijf eerder meerdere concessies en toezeggingen op het gebied van cloudgaming, onder meer door de eerdergenoemde tienjarige overeenkomsten met concurrerende diensten aan te gaan.
Volgens de toezichthouder zijn Microsofts cloudtoezeggingen echter te beperkt in omvang. De CMA zegt onder meer dat in de overeenkomsten te weinig aandacht werd besteed aan verschillende businessmodellen voor cloudgaming, zoals abonnementsdiensten die toegang tot games aanbieden. Microsoft heeft zijn Game Pass Ultimate-abonnement, dat ook toegang biedt tot zijn cloudgamingdienst.
De CMA zegt dat Microsoft geprikkeld zou kunnen zijn om licentieovereenkomsten met derden op dat gebied te ondermijnen, zij het door ze helemaal niet aan te gaan of door commercieel onacceptabele voorwaarden te stellen. Het bedrijf zou bijvoorbeeld dusdanig hoge licentiekosten kunnen vragen voor Activision Blizzard-games, om het zo onrendabel te maken voor andere abonnementsdiensten om die games aan te bieden en zo de positie van Microsofts platform te versterken.
Ook zegt de CMA dat de pc-versies van Microsofts games ontwikkeld zijn om te draaien op Microsofts besturingssysteem, Windows. Dit betekent volgens de CMA dat cloudgamingdiensten die deze games willen aanbieden Windows moeten gebruiken of op zijn minst compatibel moeten zijn met dat OS en daarvoor Windows-licenties moeten afnemen. Daardoor kan Microsoft zijn machtspositie misbruiken, zo stelt de CMA. "Dit zou aanbieders uitsluiten of beperken die nu of in de toekomst diensten voor cloudgaming aanbieden die gebruikmaken van andere besturingssystemen." De toezichthouder noemt daarbij Linux en macOS als voorbeelden. Microsoft deed volgens de CMA toezeggingen op dit gebied, maar de toezichthouder vond ook die te beperkt.
Verder gaf de concurrentiewaakhond aan dat de concessies die Microsoft deed 'gedragsmaatregelen' betreffen. De toezeggingen zouden de twee bedrijven verplichten zich te gedragen op 'manieren die in strijd zijn met commerciële incentives', omdat het winstgevender zou zijn om zich niet aan die afspraken te houden. Dit behoeft daarom volgens de CMA een soort 'doorlopende regulering van de sector', waarbij de CMA na de overname actief toezicht moet houden op de bedrijfsvoering van Microsoft en Activision Blizzard. De CMA zegt dat de cloudgamingmarkt zich zonder overname 'zonder regelgevende tussenkomst' verder kan ontw Source: Tweakers.net