Afgelopen zomer nam de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers een nieuwe Belgische dataretentiewet aan. Het betreft een derde herziening van de wet waardoor Belgische providers in bepaalde gevallen preventief metagegevens van telecomklanten moeten bijhouden. Twee vorige versies van de Belgische dataretentiewet waren volgens het Europese Hof van Justitie problematisch wat het recht op privacy betreft en zijn afgevoerd. De derde dataretentiewet moet wel aan de eisen van het Hof voldoen, maar daar hebben Europarlementariër Patrick Breyer en privacyorganisatie Liga voor Mensenrechten bedenkingen bij. Volgens hen neemt de gewijzigde wet de privacyzorgen van de eerdere wetten niet weg.
Europarlementariër Patrick Breyer en de Liga voor Mensenrechten hebben nog steeds privacyzorgen.In 2006 introduceerde de Europese Unie een richtlijn die EU-lidstaten ertoe verplichtte om nationale wetten te maken waardoor gegevens die gegenereerd (of verwerkt) zijn door elektronische communicatiediensten, bewaard konden worden. België heeft de richtlijn in 2013 omgezet in een nationale dataretentiewet, maar enkele privacyorganisaties vochten die wet in 2014 aan bij het Belgische Grondwettelijk Hof. De organisaties vonden dat de wet het vermoeden van onschuld en het recht van privacy van de Belgen met voeten trad. Het Hof volgde de argumentatie van de organisaties en verklaarde de eerste Belgische dataretentiewet in 2015 nietig.
In 2016 kwam de Belgische regering met een vernieuwde versie van de dataretentiewet op de proppen. Deze tweede versie bevatte enkele belangrijke aanpassingen, maar opnieuw vochten privacyorganisaties de wet aan bij het Grondwettelijk Hof. Het Hof oordeelde in 2021 voor een tweede keer dat de Belgische dataretentiewet de rechten en vrijheden van de Belgen niet kon waarborgen, waardoor die opnieuw moest worden afgevoerd. Het Hof deed dit onder andere na adviezen van het Europese Hof van Justitie uit 2020.
Begin deze zomer stelde de Belgische overheid een derde herziening van de dataretentiewet voor. De overheid wil met deze nieuwe wet tegemoetkomen aan de eisen van de beide gerechtshoven en zal naar eigen zeggen een beroep doen op ‘een objectieve en dynamische analyse van de veiligheidsrisico’s op het niveau van elk Belgisch gerechtelijk arrondissement, elke politiezone en alle strategische plaatsen’ in het land. Hiermee kan naar verluidt niet langer automatisch en ongedifferentieerd aan dataverzameling Ook in de omgeving van strategische plaatsen kan aan langdurige dataretentie worden gedaan. worden gedaan. Concreet schrijft de nieuwe dataretentiewet voor dat het langdurig bewaren van metagegevens enkel mogelijk wordt in Belgische gerechtelijke arrondissementen waar minimaal een bepaald aantal zware criminele feiten per duizend inwoners is vastgesteld. België telt sinds 2014 twaalf gerechtelijke arrondissementen.
Ook in de omgeving van bepaalde strategische locaties kan via de derde dataretentiewet aan langdurige dataretentie worden gedaan. Deze locaties zouden vatbaar zijn voor zware criminaliteit of kwetsbaar voor bedreigingen van de nationale veiligheid. In het wetsvoorstel worden havens, spoorwegstations, rechtbanken, kerncentrales, ambassades en luchthavengebouwen genoemd als voorbeelden van strategische locaties. Ten slotte vermeldt de overheid ook het Belgische Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse, kortweg OCAD. OCAD analyseert het niveau van dreiging in België. Het orgaan brengt dreigingen in kaart voor evenementen en houdt ook rekening met bedreigingen van politici, individuen en bepaalde groepen personen. Als dit orgaan dreigingsniveau 3 of 4 vaststelt voor het hele Belgische grondgebied, mag er via deze derde dataretentiewet ook aan algemene en ongedifferentieerde dataretentie worden gedaan. Op het moment van schrijven heeft het OCAD het dreigingsniveau in België vastgesteld op 2.
Bannerfoto: d3sign / Getty Images
Source: Tweakers.net