Hoe (on)gezond zijn kant-en-klaarmaaltijden?

"Kant-en-klaarmaaltijden zijn niet beter of slechter dan wat mensen gemiddeld thuis klaarmaken", vertelt Katan. "Als mensen zelf koken, voegen ze meestal ook zout toe aan aardappelen, groente en vlees. Supermarkten doen dat ook. Het is natuurlijk wel gezonder om zonder zout of met natriumarm zout zelf te koken."

Bij het kopen van een kant-en-klaarmaaltijd is het goed om wel op de Nutri-Score te letten, zegt Katan. Die staat op de verpakking van een product en geeft een score van A (donkergroen) tot E (donkeroranje) aan. Als een kant-en-klaarmaaltijd een Nutri-Score A heeft, dan is die - vergeleken met andere kant-en-klaarmaaltijden - de gezondste optie. "Hier zit dan onder andere minder zout in, dus dan ga je al in de goede richting."

Over conserveermiddelen hoef je je volgens Katan geen zorgen te maken. "Die worden uitgebreid gecontroleerd. En wat er in etenswaren zit - dus ook in kant-en-klaarmaaltijden - is onschadelijk", zegt hij.

Toch adviseert voedingscoach Breel om niet elke dag voor zo'n kant-en-klaarmaaltijd te kiezen. "Kant-en-klaarmaaltijden bevatten soms niet genoeg groente of volkoren producten", vertelt ze. "Je eet de maaltijden daardoor makkelijker weg. Bij volkoren producten heeft je lichaam meer tijd nodig om ze te verwerken. Dat is anders bij witte rijst, doordat je hier minder op kauwt. Hierdoor voel je je minder verzadigd en heb je sneller weer trek."

Eet je regelmatig een kant-en-klaarmaaltijd en vrees je dat je niet genoeg groente binnenkrijgt? "Eet dan als tussendoortje wat groente, zoals vijf cherrytomaatjes. Met die tomaatjes heb je ook al 50 van de 250 gram groente, die je elke dag minimaal nodig hebt, binnen."

Al die eiwitrijke voeding in de supermarkt: is dat eigenlijk wel goed voor je, of is het een hype?

"Eiwit is een hype", zegt Katan. Nederlanders krijgen volgens de emeritus hoogleraar genoeg eiwit binnen. '"Eiwitrijk' is soms een excuus om dikmakend lekkers aan de man te brengen."

Breel sluit zich daar bij aan. "Je ziet nu op kwark staan hoeveel proteïne erin zit, maar dat zat er altijd al in. Het klinkt alleen hip als het erop vermeld staat. Een gemiddelde persoon, die niet elke dag in de sportschool staat, heeft 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht nodig. Daar kom je makkelijk aan."

Als je veganist bent en helemaal geen producten zoals vlees, vis, melk en ei eet, kan eiwit wel krap worden. "Dit gebeurt vooral bij kinderen en ouderen", zegt Katan. "Maar tekorten bij veganisme los je niet op met pakjes en zakjes die 'proteïne' schreeuwen." Breel: "Haal dan je eiwitten uit voeding zoals boterhammen, peulvruchten, noten en sojaproducten."

"Ik hoor veel dat biologisch eten beter is voor je gezondheid", schreef een lezer op NUjij. Is dat echt zo?

"Bonen en volkorenbrood zijn gezonder dan hamburgers en roomijs, maar biologische bonen zijn niet gezonder dan gewone bonen", zegt Katan. "Het gehalte aan voedingsstoffen wordt bepaald door wat voor product je eet en niet of nauwelijks door hoe het verbouwd is. Wel gebruiken biologische veehouders veel minder antibiotica, dus als je biologisch vlees eet, help je mee in de strijd tegen bacteriën die ongevoelig zijn voor antibiotica."

Het effect van bestrijdingsmiddelen, chemicaliën en hormonen in voedsel is volgens Katan verwaarloosbaar. "Hier wordt zo streng op gecontroleerd, dat er haast niets meer in het eten zit. Gezonder eten zou in Nederland vijfhonderd keer zo veel sterfgevallen schelen als het terugdringen van alle verontreinigingen in voedselproducten. Als je jezelf en je naasten wil beschermen tegen kanker - dat sommigen van bestrijdingsmiddelen denken te krijgen - kun je je beter druk maken over alcohol, overgewicht en zonnebanken."

Maakt de manier waarop je je eten bereidt uit voor hoe gezond het is, bijvoorbeeld met de airfryer?

"In de airfryer gaan typisch dikmakers zoals friet en kaassoufflés", zegt Katan. "Maar je kunt er ook groentemix in klaarmaken. Het hangt dus af van wat je erin stopt, net als bij de oven."

Bij een airfryer gebruik je minder olie, zegt Breel. "Maar het is goed om geen aardappeltjes te kopen die speciaal voor de airfryer zijn. Daar zit een laagje op dat niet op gewone aardappelen zit, om lekker knapperig te worden. In dat laagje zit onder andere zout: net als bij een schnitzel die je zelf paneert. Je kunt het beter zonder dat laagje eten. Anders heb je geen gezondheidsvoordelen van die airfryer."

Zijn e-nummers in voeding slecht?

"Van e-nummers krijg je op zich niets", zegt Katan. "Ze worden in Europa streng gecontroleerd, en als er iets mis mee lijkt, worden ze meteen verboden. Maar e-nummers worden wel gebruikt om producten lekkerder, goedkoper en langer houdbaar te maken."

Daarnaast worden ze gebruikt om voedsel er lekker uit te laten zien, zegt Katan. "Daardoor eet je er snel te veel van. Chips vol e-nummers zijn dikmakers. Verpakt volkorenbrood bevat ook e-nummers, maar is prima en gezond. Dat geldt ook voor vleesvervangers."

Ook Breel bevestigt dat e-nummers niet slecht zijn. "Je kunt bij een vleesvervanger beter kijken naar hoeveel zout en verzadigd vet erin zit."